مخالفان شیعی وقایع اربعین؛ از علامه مجلسی تا شهید مطهری

ارسال شده در ۳۰ آبان ۱۳۹۵ توسط با موضوع اخبار

محققان شیعی مشهوری که مخالف وقایع تاریخی اربعین هستند

وقایع تاریخی «اولین اربعین» پس از شهادت امام حسین(ع) در بین علمای گذشته و معاصر مخالفان زیادی دارد که به رد این موضوع پرداخته اند.

مخالفان شیعی وقایع اربعین

مخالفان شیعی وقایع اربعین

گذشته از چهره های مخالفی همچون سیدبن طاووس، علامه مجلسی، محدث نوری، شیخ عباس قمی و… در بین محققان معاصر نیز کسانی چون علامه شعرانی، شهیدمطهری، استاد آیتی و سیدجعفر شهیدی واقعه اربعین را رد می کنند. اگرچه گفته می شود درباره مستند بودن «زیارت اربعین» شبهه یا تردیدی در منابع وجود ندارد.

درباره «اولین اربعین» پس از شهادت امام حسین(ع) بحث ها و پرسش های بسیاری تاکنون مطرح شده است. برخی پرسش های جدی مخالفان به شرح زیر است:

پرسش هایی که مخالفان وقابع تاریخی اربعین مطرح می کنند

۱. آیا اهل بیت امام حسین(ع) در همان اولین اربعین در سال ۶۱ هجری بر سر تربت سیدالشهدا حاضر شده اند؟ یا نه در اربعین دیگری بوده است؟

۲. آیا اساساً اسرای اهل بیت(ع) در راه بازگشت از شام به مدینه، از کربلا هم گذشته اند یا نه؟

۳. آیا جابر بن عبدالله انصاری و عطیه، در همان اربعین نخست، قبر امام حسین(ع) را زیارت کرده اند؟ و آیا از نظر مسافت و فاصله زمانی چنین چیزی امکان دارد؟

۴. آیا از نظر تاریخی، برخورد اهل بیت(ع) با جابر بن عبدالله در کربلا صورت گرفته است؟ و اولین زائر قبر امام حسین(ع) در اربعین، جابر بوده است یا اهل بیت(ع)؟

۵. منابع تاریخی در این مورد چه نگاشته اند و کدام نظر صحیح است؟ چرا حضور اهل بیت(ع) در کربلا، در بسیاری از منابع ذکر نشده است؟

۶. آیا از نظر امکان وقوع، ممکن است که در فاصله زمانی چهل روز، کاروان اهل بیت با آن همه زن و کودک، که به صورت اسیر برده می شدند، از کربلا به کوفه و پس از چند روز از کوفه به شام بروند و پس از مدتی که در دمشق اقامت داشتند، دوباره این مسیر طولانی را به کربلا بازگردند؟

این پرسش ها سبب شده تا محققان درباره این موضوع، پژوهش های تاریخی انجام دهند. برخی معتقدند که اهل بیت(ع) در همان اربعین به کربلا بازگشتند و برخی نیز آن را عملی نمی دانند.

دلائل شهید مطهری در مخالفت با واقعه تاریخی اربعین

درباره زيارت كاروان اسراي اهل بيت ـ عليهم السلام ـ از مرقد شهيدان كربلا در اولين اربعين سخنان بسياري گفته شده، برخي از محققين معتقدند كه كاروان اسيران در راه بازگشت به مدينه از كربلا عبور كرده و به زيارت شهيدان رفتند ولي برخي معتقدند چنين چيزي امكان ندارد بلكه اسراي اهل بيت ـ عليهم السلام ـ در اولين اربعين به زيارت نرسيدند و ملاقات با جابر صحت ندارد. اين مسئله نيز يكي از مسائل مورد اختلاف بين محققين است.

مرحوم محدث نوري صاحب مستدرك در كتاب لؤلؤ و مرجان اين قضيه را با دلايل و شواهدي بعيد دانسته و رد كرده است.

شهيد مطهري هم كه در نوشتن كتاب حماسه‌ي حسيني و برخي از آثارش مقداري از مرحوم محدث و كتابش تاثير پذير بوده است، آن را رد كرده است.

شهید مطهری می نویسد: اربعین جز موضوع زیارت امام حسین علیه السلام هیچ چیز دیگری ندارد و ماجراهایی که در خصوص بازگشت اسرا و دیدار با جابر و… نقل می شود، فقط در لهوف نقل شده که سید بن طاوس در کتاب های دیگرش آن را تکذیب کرده و لااقل تأیید نکرده است.

استاد مطهری همچنین به دلائل زیر اشاره می کند:

۱- اصلا راه شام از کربلا نیست

شهید مطهری درباره اربعین می‌گوید: اصلاً راه شام از کربلا نیست و چنین قضیه‌ای غلط است که به کربلا آمدند و اهل‌بیت با جابر ملاقات کردند و اربعین تحریف شده است.

۲- دروغی که جامعه ایرانی پذیرفته است

شهيد مطهري در کتاب حماسه حسینی این واقعه را يكي از دروغ هائي دانسته كه جامعه مرده آنرا پذيرفته و همين مطلب را يكي از دلائل بر مرده بودن جامعه آنروز ايران دانسته است.

۳- در هیچ کتاب معتبری وجود ندارد

شهید مطهری در سخنرانی روز اربعين خود نیز می گوید: «يك جريان ساختگي كه در هيچ كتاب معتبري وجود ندارد و تنها در يك كتاب وجود دارد كه آن كتاب به اتفاق تمام ارباب مقاتل معتبر نيست … ولي هيچكدام از مورخين و محدثين و مقتل نويسان اسلام اين را ننوشته‌اند بلكه تكذيب كرده‌اند و عقل هم آن را تكذيب مي‌كند.» ( کتاب حماسه حسینی)

اين دو محقق بزرگ جهان تشيع بدين ترتيب وقوع اين اتفاق تاريخي را انكار كرده‌اند.

پاسخ موافقان اربعین به شهید مطهری:

موافقان در مخالفت با نظر شهید مطهری می گویند:

از نظر عاطفي و عقلي اصلاً بعيد نيست كه انسان بعد از از دست دادن عزيزانش به هر نحوي كه ممكن باشد براي تسلي خاطر و تسكين آلام روحي بر سر مزار او برود و در آنجا عزاداري كند! عقل چگونه با چنين چيزي مخالف بوده و آنرا تكذيب مي‌كند.

بانويي مثل زينب كه محبوبترين فرد خاندانش(برادرش حسين) و ساير برادران و فرزندان و برادر زادگان را از دست بدهد و خودش به اسارت برده شود و در راه بازگشت به مزار آنها نرود، امام زين‌العابدين ـ عليه السلام ـ امام معصوم كه از هر لحاظ در كمال و در اوج عواطف انساني و عظمت معنوي مزار عزيزانش را زيارت نكند و فرزندان و خاندان پدرش را براي وداع به كربلا نبرد! اتفاقا اگر نرفته باشد، جاي بسي تعجب است و از نظر عقلي رجحان با رفتن اسراء به كربلاست و نرفتن مورد مذمت عقل است! چون مسيري كه اسراء را از كربلا به سوي شام آوردند از همان مسير ممكن است اسراء از شام به كربلا برگردند در هر صورت شهر مدينه بعد از سرزمين كربلاست و كربلا در بين راه سوريه كنوني(شام) و كشور عراق واقع است و از نظر عقلي هيچ استبعاد و مانعي وجود ندارد و از محالات نيست كه خاندان امام حسين ـ عليه السلام ـ در راه بازگشت به مدينه در اولين فرصت به زيارت قبور مطهر شهيدان رفته باشند.

دلیل دیگر شهید مطهری برای رد واقعه اربعین

يكي از دلائل شهيد مطهري اين است كه هيچ يك از مقتل نويسان و مورخان اسلامي اين واقعه را ذكر ننموده‌اند. مطهری در کتاب حماسه حسینی می نویسد:

«… هيچكدام از مورخين و محدثين و مقتل نويسان اسلام اين را ننوشته‌اند بلكه تكذيب كرده‌اند و عقل هم آن را تكذيب مي‌كند.»

هفت اشکالی که محدث نوری و شهید مطهری به اربعین وارد می دانند

محدث نوری از جمله کسانی است که بازگشت اهل بیت(ع) را در همان اربعین بعید شمرده است. اگرچه شهید قاضی طباطبایی(ره) به اشکالات هفت گانه مرحوم نوری پاسخ داده است. اشکالات از این قرار است:

اشکال اول: عدم تناسب زمان چهل روز، با حادثه رفتن به شام و برگشت به کربلا؛

اشکال دوم: سکوت منابع کهن تاریخی درباره بازگشت آنان به کربلا؛

اشکال سوم: حرکت اهل بیت از شام به سوی مدینه و رسیدن آنان به مدینه در بیستم صفر؛

اشکال چهارم: سکوت برخی منابع تاریخی کهن از دیدار اهل بیت با جابر در کربلا؛

اشکال پنجم: مسافت طولانی بین شام و کربلا و منازل متعدد و حوادث میان راه؛

اشکال ششم: این که در منابع مختلف، جابر بن عبدالله انصاری را اولین زائر اربعین شمرده اند، نه اهل بیت پیامبر را؛

اشکال هفتم: این که کربلا در مسیر شام به مدینه نیست و قدر مشترکی هم بین این دو مسیر (کربلا به مدینه) وجود ندارد.

چهره ها و محققان مخالف و موافق اربعین

در پایان لازم است اشاره کنیم که علامه مجلسی در «بحار الانوار»، محدث نوری در «لؤلؤ و مرجان»، شیخ عباس قمی در «منتهی الآمال» و مرحوم شعرانی در «ترجمه نفس المهموم» و …. از جمله مخالفان واقعه اربعین هستند.

از معاصران هم مرحوم محمدابراهیم آیتی، دکتر سید جعفر شهیدی و شهید مطهری، ورود اهل بیت به کربلا را در نخستین اربعین نپذیرفته اند.

اما کسانی همچون ابن نما حلّی (۶۴۵ ق) در «مثیر الاحزان»، سید بن طاووس در «لهوف» و شیخ مفید معتقدند که اهل بیت(ع) در همان نخستین اربعین به کربلا آمده اند. ابوریحان بیرونی، ملاحسین کاشفی و شیخ بهایی نیز بر این نظرند.

منابع و ماخد علمی و تاریخی برای مطالعه بیشتر:

[۱] اقبال الأعمال، ص ۵۸۹. [۲] مصباح المتهجد، ص ۷۳۰. [۳] ر. ک: سنن ترمذي، ج ۵، ص ۶۵۷؛ المعجم الکبير، ج ۲۳، ص ۳۷۳، ح ۸۸۲؛ تاريخ دمشق (ترجمة الامام الحسين عليه‏السلام)، ص ۳۸۸؛ کفاية الطالب، ص ۴۳۳؛ اسد الغابة، ج ۱، ص ۲۲؛ الخصائص الکبري، ج ۲، ص ۱۲۶؛ البداية و النهاية، ج ۸، ص ۲۰۲؛ سير اعلام النبلاء، ج ۳، ص ۳۱۶؛ الصواعق المحرقه، ص ۲۹۴؛ تهذيب الکمال، ج ۲، ص ۴۳۹؛ مقتل الخوارزمي، ج ۲، ص ۹۶؛ ذخائر العقبي، ص ۱۴۸؛ نظم درر السمطين، ص ۲۱۷؛ جواهر المطالب، ج ۲، ص ۲۹۸؛ امالي شيخ صدوق، ص ۲۰۲. [۴] امالي شيخ طوسي، ص ۳۱۵، مجلس ۱۱، ح ۶۴۰. [۵] المعجم الکبير (طبراني)، ج ۳، ص ۱۱۴، ح ۲۸۱۷؛ کفاية الطالب، ص ۴۲۶؛ مقتل الخوارزمي، ج ۱، ص ۱۶۲؛ تهذيب الکمال، ج ۶، ص ۴۰۸؛ مجمع الزوائد، ج ۹، ص ۱۸۹؛ الصواعق المحرقة، ص ۲۹۲؛ تهذيب التهذيب، ج ۲، ص ۳۴۶؛ ذخائر العقبي، ص ۱۴۶؛ الخصائص الکبري، ج ۲، ص ۱۲۵؛ الکامل في التاريخ، ج ۴، ص ۹۳؛ الارشاد، ج ۲، ص ۱۳۰؛ دلائل الامامة، ص ۱۸۰؛ اعلام الوري، ص ۲۱۷؛ روضة الواعظين، ج ۱، ص ۱۹۳؛ نظم درر السمطين، ص ۲۱۵. [۶] ر. ک: الرکب الحسيني في الشام و منها الي المدينة المنورة، ص ۳۷۳. [۷] بحارالأنوار، ج ۱۰۱، ص ۳۳۴. [۸] منتهي الآمال، ص ۵۲۵ – ۵۲۴. [۹] بررسي تاريخي عاشورا، ص ۱۴۸. [۱۰] حماسه‏ي حسيني، ج ۱، ص ۳۰. [۱۱] مثير الأحزان، ص ۱۰۷. [۱۲] توضيح المقاصد، ص ۶. [۱۳] تسلية المجالس، ج ۲، ص ۴۵۸. [۱۴] جلاء العيون، ص ۴۵۰. [۱۵] ينابيع المودة، ج ۳، ص ۹۲. / خبرآنلاین

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید ...

عضویت در خبرنامه‌ی روزنه آنلاین

آسم آشپزی آلرژی آلزایمر آکاایران ازدواج اس ام اس استرس اضافه وزن اعتیاد افسردگی ام اس انواع آش انواع املت انواع بیماری انواع تعبیر خواب انواع خوراک انواع خورش انواع دسر انواع سالاد انواع ساندویچ انواع سرطان انواع سس انواع سوپ انواع شیرینی انواع ضرب المثل انواع ماهی انواع مرغ انواع نان انواع پلو انواع پیتزا انواع کباب انواع کوفته انواع کوکو انواع کیک اچ ای وی ایدز بارداری بازیگران ایرانی باشگاه خبرنگاران بیماری بیماری قلبی ترامپ ترک سیگار تعبیر خواب تناسب اندام جملکس جنسی جنین خانه مدرن خبرآنلاین خواب دارو درمان آلزایمر دوران بارداری دکوراسیون دیابت دیابت نوع 2 رابطه رابطه جنسی رابطه زناشویی رژیم رژیم غذایی رکنا زندگی زندگی زناشویی زندگی مشترک سالاد سایت آشپزی سبزیجات سرطان سرطان پروستات سوپ سکته مغزی سیمرغ سیگار ضرب المثل ضرب المثل فارسی طرز تهیه انواع آش طرز تهیه انواع املت طرز تهیه انواع خوراک طرز تهیه انواع خورش طرز تهیه انواع دسر طرز تهیه انواع سالاد طرز تهیه انواع سوپ طرز تهیه انواع شیرینی طرز تهیه انواع نان طرز تهیه انواع پلو طرز تهیه انواع پیتزا طرز تهیه انواع کباب طرز تهیه انواع کوفته طرز تهیه انواع کوکو طرز تهیه انواع کیک عاشقانه علم ورزش عکس عکس بازیگران عکس نوشته عید نوروز غذای رژیمی فال فال روزانه فیتنس مگزین لاغری ماهی مد و لباس مرغ مغز مواد غذایی میل جنسی نمناک نمکستان ورزش وزن ویتامین D پارکینسون پوست چاقی کاهش میل جنسی کاهش وزن

©روزنه آنلاین / استفاده از مطالب سایت روزنه آنلاین فقط با ذکر منبع و درج لینک مجاز می باشد